Akçalar, Bursa ilinin Nilüfer ilçesine, bağlı bir mahalledir.
Uluabat Gölü doğu kıyısındadır. Adını bölgede çokça bulunan akça ağacından alır.[2] Sınırları içinde Bursa'nın bilinen en önemli arkeolojik alanı olan Aktopraklık Höyüğü bulunmaktadır. Günümüzde çevresinde sanayi tesisleri yoğunlaşmıştır. Türkiye'nin at sahilerinin katıldığı büyük at müsabakalarına ev sahipliği yapması ile tanınır.
Tarihçe
Akçalar'ın yaklaşık 8500 yıllık tarihî geçmişi olduğu düşünülür.[3] Bursa'daki ilk uygarlıkların izini barındıran Aktopraklık Höyüğü, Akçalar Köyü'nün Aktopraplık mevkiindedir. Höyükteki yerleşimin Neolitik Çağ'da başladığı; Son Neolitik'ten sonra hemen hemen aynı yerde yeniden kurulduğu ve burada İlk ve Orta Kalkolitik boyunca yerleşilmiş olduğu belirtilmiştir. Bölgedeki buluntuları sergilemek üzere oluşturulan Aktopraklık Höyük Arkeopark ve Açıkhava Müzesi Avrupa'nın en büyük tarih öncesi parkı unvanına sahiptir.
Akçalar Köyü'nde Roma ve Bizans dönemlerine ait arkeolojik kalıntılar bulunmaktadır. Osmanlı dönemi kayıtlarında Murad Hüdavendigâr ve Yıldırım Bayezit sultanların bir vakıf köyü olarak yer alır.[4] Osmanlı döneminde köy nüfusunun tamamı Müslümandı ve çiftçilik, bağcılık, kozacılık, balıkçılık ve tütüncülük ile uğraşmaktaydı.[4]
Mahallede yapılış tarihi bilinmeyen dikdörtgen planlı ve kiremit çatılı eski bir hamam bulunmaktadır. Hamam, 1978 yılından sonra kullanım dışı kalmıştır.[5] 1767 tarihli Hacı Recep Camisi yıktırılıp batısında yeni bir cami yapıldığından günümüze gelememiştir.[6]
Köy, Kurtuluş Savaşı sırasında Yunanlar tarafından işgal ve tahrip edilmiştir.[5] Saldırılara diren köy halkı soygun ve sürgünlerle karşılaştı.
1976'da belediye örgütü kuruldu. Bu tarihten itibaren çevresinde gelişen sanayi tesisleri ile canlılık kazandı.[3] Fabrikalaşma ve artan nüfusa rağmen Akçalar'da tarım ve hayvancılık faaliyetleri de devam etti.
Belediye örgütü, 2009'da kapatıldı ve belde, Nilüfer ilçesine bağlı bir mahalle oldu. Mahalle incir üretimi, zeytin üretimi, rahvan at yarışları, belediyenin düzenlediği kültürel ve sportif hizmetler ile büyür.
Gelenekler
Akçalar'ın konumu nedeniyle halkı, Bursa'nın hem dağ yöresi hem ova yerleşimleri ile ilişki kurabilmiş; bu ilişkiler gelenekleri giyim kuşamı, mutfak kültürünü etkilemiştir.[3]
Düğün gelenekleri
Akçalar köyü geleneklerine göre düğünler cuma gününden başlayıp 3 gün 3 gece devam eder. Kız Hamamı, ilk gün kınası ve ikinci gün kınası denilen eğlenceler yapılır. Köy halkı düğüne kapı kapı dolaşıp hamur işi lokum ikram ederek davet edilir.[3]
Asker uğurlaması
Akçalar askere giden gençlerin tüm köylülerin katıldığı bir tören havasında uğurlanması gelenektir. Geçmişte gençler askere gitmeden önce ev ev dolaşıp helallik alır; köy meydanında veya dış dünyaya köyü bağlayan yolun kenarında toplanan yakınları tarafından uğurlanırlardı.
Festival
Akçalar'da Nilüfer Belediyesi ve Yeşil Bursa Rahvan At ve Binicilik Kulübü tarafından her yıl Eylül ayında Akçalar Rahvan At Yarışları düzenlenmektedir. Bununla beraber aynı günlerde Akçalar'da Nilüfer Belediyesi tarafından her yıl üreticiler ile tüketicileri buluşturan İncir Festivali düzenlenir.[4][7][8]
Nüfus
| Yıl
|
Mahalle Adı
|
Toplam Nüfusu
|
| 2024
|
Akçalar Mahallesi
|
10.581
|
| 2023
|
Akçalar Mahallesi
|
9.916
|
| 2022
|
Akçalar Mahallesi
|
9.260
|
| 2021
|
Akçalar Mahallesi
|
8.271
|
| 2020
|
Akçalar Mahallesi
|
6.820
|
| 2019
|
Akçalar Mahallesi
|
5.524
|
| 2018
|
Akçalar Mahallesi
|
4.610
|
| 2017
|
Akçalar Mahallesi
|
3.954
|
| 2016
|
Akçalar Mahallesi
|
3.552
|
| 2015
|
Akçalar Mahallesi
|
3.218
|
| 2014
|
Akçalar Mahallesi
|
3.060
|
| 2013
|
Akçalar Mahallesi
|
2.921
|
| 2012
|
Akçalar Kurtuluş Mahallesi
|
1.244
|
| 2011
|
Akçalar Kurtuluş Mahallesi
|
1.205
|
| 2010
|
Akçalar Kurtuluş Mahallesi
|
1.206
|
| 2009
|
Akçalar Kurtuluş Mahallesi
|
1.200
|
| 2008
|
Akçalar Kurtuluş Mahallesi
|
1.192[9]
|
| 2007
|
Kurtuluş Mahallesi
|
1.178
|
| 2000
|
|
2.503[10]
|
| 1990
|
|
2.444
|
Kaynakça
Dış bağlantılar